Dawniej synagoga, dziś: Izba Tradycji Ziemi Wojsławickiej

Salę główną dawnej synagogi przeznaczono na wystawę stałą, prezentującą dzieje lokalnej społeczności Wojsławic. Towarzyszą jej organizowane w babińcu ekspozycje czasowe, prezentacje i wykłady.

Było sztetl…

Żydzi w Wojsławicach mieszkali głównie wokół rynku, zajmując się handlem i rzemiosłem. Ich liczebność w pewnych okresach nadawała centrum miejscowości charakter sztetl, czyli żydowskiego miasteczka.

Wojsławice do czasów II wojny światowej były miasteczkiem wielokulturowym, zamieszkanym początkowo przez Polaków i Rusinów, a od połowy XVI wieku – także przez Żydów. W XVI wieku istniał już cmentarz żydowski po wschodniej stronie ul. Grabowieckiej. Pierwsza synagoga (drewniana) powstała w Wojsławicach około 1616 roku. Kres społeczności Żydów przyniosły lata II wojny światowej. Niemcy zamknęli i zniszczyli synagogę w Wojsławicach. W październiku 1942 roku Żydów z Wojsławic Niemcy skierowali pieszo do Chełma, a stamtąd – do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Sobiborze. Wielu zginęło też w Wojsławicach – zostali zabici przez Niemców. W największej egzekucji zginęło około 60 osób. Miejsce ich kaźni i pochówku znajduje się na łące przy ul. Rynek (w pobliżu cerkwi). O dawnych żydowskich mieszkańcach Wojsławic przypomina budynek synagogi. Podczas wojny Niemcy zniszczyli jego bogate wyposażenie, a po wojnie budynek był przeznaczony na różne cele. Dziś, wyremontowany, jest świadectwem przeszłości, w której przenikały się losy różnych narodowości i wyznań. Jest także swoistym pomnikiem wojsławickich Żydów, którzy zginęli zamordowani przez niemiecką machinę zagłady.

‍

‍